Zbigniew Gołąb

językoznawca i slawista
16.03.1923 24.03.1994 Nowy Targ

Biografia

Zbigniew Gołąb urodził się w 1923 roku w Nowym Targu. Aktywny podczas II wojny światowej, w 1944 wstąpił do antyhitlerowskiej partyzantki. Tego samego roku aresztowany przez Niemców, trafił do więzienia, z którego zbiegł tuż przed wyzwoleniem Krakowa przez Armię Czerwoną.

Po magisterium we Wrocławiu w 1947, najpierw rok spędził (1948–1949) w komunistycznym więzieniu za przynależność do Armii Krajowej, a następnie doskonalił studia językoznawcze na Uniwersytecie Jagiellońskim, pod kierunkiem prof. Jerzego Kuryłowicza, Tadeusza Milewskiego, Tadeusza Lehra-Spławińskiego i Franciszka Sławskiego; tu obronił doktorat w 1958.

Mimo że był związany z KUL-em (gdzie był wykładowcą w latach 1952–1961), równocześnie od 1956 zaczął działalność badawczą w krakowskiej Pracowni Języka Prasłowiańskiego, Instytucie Slawistyki PAN. Swój doktorat poświęcił dwóm gwarom macedońskim: Suche i Wysoka, zapisanym przed II wojną światową przez Mieczysława Małeckiego. W 1962 wyjechał na wykłady na Wydziale Języków i Literatur Słowiańskich Uniwersytetu w Chicago, gdzie pozostał aż do swej śmierci. Pomimo rozłąki z ojczyzną, nigdy nie zerwał z nią związków uczuciowych i naukowych.

Członek reaktywowanej Polskiej Akademii Umiejętności, obecny w polskich czasopismach i towarzystwach naukowych. W Chicago uczestniczył w życiu Polonii m.in. jako członek i prezes Oddziału Chicagowskiego Polskiego Instytutu Naukowego w Ameryce. W 1972 godnością członka obdarzyła go również Macedońska Akademia Nauk i Sztuk.

Dorobek naukowy Zbigniewa Gołąba obejmuje cztery monografie i blisko sto artykułów, koncentrujących się na bałkanistyce, etymologii i słownictwie słowiańskim. W jego pracach widoczny jest także wkład w typologię składniową oraz zagadnienia ogólnojęzykoznawcze. Duże znaczenie ma synteza The Origins of the Slavs. A Linguist’s View (1992, Slavica Publishers Inc., Columbus, Ohio) oraz polskie wydanie O pochodzeniu Słowian w świetle faktów językowych (Kraków 2004). Współautor Słownika terminologii językoznawczej (Warszawa 1968).

Zobacz pełny artykuł na Wikipedii

Osiągnięcia

Cztery monografie i blisko stu artykułów z zakresu bałkanistyki, językoznawstwa ogólnego oraz etymologii i słownictwa słowiańskiego.
Współautor Słownika terminologii językoznawczej (Warszawa 1968).
Synteza The Origins of the Slavs. A Linguist’s View (1992) i jego polskie wydanie O pochodzeniu Słowian w świetle faktów językowych (Kraków 2004).
Członek reaktywowanej Polskiej Akademii Umiejętności; członek i prezes Oddziału Chicagowskiego Polskiego Instytutu Naukowego w Ameryce; członek Macedońskiej Akademii Nauk i Sztuk (1972).

Ciekawostki

Zbigniew Gołąb zbiegł z więzienia tuż przed wyzwoleniem Krakowa przez Armię Czerwoną.
Pracował na Uniwersytecie w Chicago od 1962 aż do śmierci, aktywnie uczestnicząc w życiu Polonii.
Był cenionym członkiem i liderem środowisk naukowych w diasporze

Udostępnij