Tadeusz Morawa
Biografia
Urodził się 19 października 1921 r. w Nowym Targu. Ukończył szkołę podstawową i gimnazjum w Nowym Targu, a liceum Ogólnokształcące im. Jana Śniadeckiego w Oszmianie koło Wilna. W czasie okupacji brał udział w konspiracyjnej działalności; zimą 1940 r. wywieziono go na Syberię, z transportu uciekł na stacji kolejowej w Równem i dotarł do Podhala, gdzie w Nowym Targu poznano jego brata, który wprowadził go w tajniki życia konspiracyjnego. Działała młodzieżowa organizacja kierowana przez Emila Pyzowskiego. W marcu 1940 r. doszło do masowych aresztowań; Morawa zdołał uciec i odtąd prowadził życie tzw. ludzi spalonych. W kwietniu 1941 r. został zaprzysiężony w powstałej komórce ZWZ/AK, a jego działalność do końca 1943 r. polegała na kolportowaniu prasy i zbieraniu informacji o okupancie.
W 1944 r. po nawiązaniu kontaktu z dowódcą obwodu Nowy Targ, Adamem Stabrawą ps. Borowy, został przydzielony do ochrony komendanta obwodu nowotarskiego. W lipcu 1944 r. został wcielony do oddziału partyzanckiego Juliana Zapały ps. Lampart. W tym czasie od lipca do września brał udział w rozbrajaniu hlinkowców w Nowej Białej, Harkabuzie, Podwilku, Sromowcach oraz Spiskiej Starej Wsi, a od 22 września był żołnierzem 1 Pułku Strzelców Podhalańskich Armii Krajowej. Od 18 do 21 października brał udział w bitwie ochotnickiej. Po utworzeniu 1 PSP AK przeszedł do plutonu ochrony dowództwa, pełnił funkcję łącznika. W 1 PSP AK w grupie partyzantów z cenzusem ukończył skrócony kurs szkoły podchorążych rezerwy piechoty. Był awansowany dwukrotnie do stopnia starszego strzelca i kaprala podchorążego.
Działalność w AK zakończył z chwilą rozwiązania AK w styczniu 1945 r. 25 stycznia 1945 został odznaczony Brązowym Krzyżem Zasługi z Mieczami, a następnie z Londynu w 1949 r. został awansowany do stopnia podporucznika rozkazem dziennym z 15.08.1949 r, legitymacja nr 36789 i otrzymał równocześnie Srebrny Krzyż Zasługi z Mieczami. Wczesną wiosną tego roku wstąpił do organizacji Nie, a po 2 września założył w Nowym Targu komórkę Zrzeszenia WiN.
Jednocześnie od 15 września 1945 r. został zatrudniony jako kierownik Kancelarii Ogólnej Powiatowej Komendy MO w Nowym Targu. Zorganizował w strukturach MO i PUBP w Nowym Targu siatkę informatorów, przy pomocy których zbierał dane o członkach PPR, funkcjonariuszach MO i UB oraz o działalności i planach tych instytucji. Na podstawie tych informacji przygotowywał comiesięczne raporty wywiadowcze o sytuacji polityczno-społecznej w powiecie nowotarskim, które od jesieni 1945 r. przekazywał Wieńczysławowi Kołłątajowi ps. Owczarz – szefowi Brygad Wywiadowczych WiN w Nowym Targu. Walkę prowadzono bez broni, w sposób pokojowy, demaskując przejawy przekraczania prawa przez UB i MO, demaskowano także nadgorliwość przy wykonywaniu poleceń doradców sowieckich. Materiały pochodziły z pierwszej ręki i dotyczyły władzy ludowej na Podhalu i krwawych dni Podhala.
Z dniem 01.05.1946, w związku ze studiami na Wydziale Prawa UJ, przeniesiony na własną prośbę do Komendy Miejskiej MO w Krakowie.
Następnie jako student II roku prawa na UJ aresztowany jako wróg PRL dn. 20.09.1946, osadzony w więzieniu przy Placu Inwalidów w Krakowie; skazany przez Rejonowy Sąd Wojskowy w Krakowie za działalność wywiadowczą dn.28.06.1947 z artykułu 7 dekretu z dn.13 06 1946 oraz z artykułu 86 par.2 KK W.O. na 10 lat więzienia, utratę praw publicznych i obywatelskich na 2 lata oraz przepadek mienia. Zwolniony 14 maja 1956 r. z więzienia z Potulic po 9 latach i 8 miesiącach pobytu w 9 ośrodkach odosobnienia, w tym we Wronkach 5 lat. Od 1958 r. włączył się w nurt działalności AK, popularyzując właściwą wiedzę o niej; jego pieśni partyzanckie oraz patriotyczne utwory poetyckie Jadwigi Apostoł Staniszewskiej były nagrane i emitowane w Radiu Watykańskim.
W latach 1981–1989 Morawa był jednym z organizatorów uroczystości patriotycznych oraz mszy za Ojczyznę. W okresie stanu wojennego organizował wykłady o tematyce historyczno-patriotycznej, zbierał pieniądze dla osób internowanych oraz kolportował ulotki i czasopisma podziemne, m.in. pismo Janosik. W 1988 r. był jednym z inicjatorów odbudowy Kopca Wolności w Nowym Targu. Z uwagi na prowadzoną działalność antykomunistyczną był inwigilowany przez SB do 1989 r. Zmarł 20 listopada 2008 r. w Nowym Targu; pośmiertnie odznaczony Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski oraz Krzyżem Wolności i Solidarności.