Jadwiga Apostoł-Staniszewska

Jadwiga Apostoł-Staniszewska urodziła się 22 grudnia 1913 roku w Nowym Targu w rodzinie Wincentego Apostoła i Magdaleny Czubernat. W 1932 ukończyła Seminarium Nauczycielskie w Nowym Targu i została zatrudniona jako nauczycielka w przyklasztornej szkole powszechnej prowadzonej przez Siostry Nazaretanki w Nowogródku.

W czasie okupacji wspólnie z matką prowadziła punkt przerzutowy i pomogła nielegalnie przeprowadzić przez granicę na Słowację ponad 60 osób. Była współzałożycielem Konfederacji Tatrzańskiej, organizacji sprzeciwiającej się Goralenvolk i germanizacji górali. Gestapo aresztowało organizatorów pod koniec 1941–1942, a ona sama została aresztowana w sierpniu 1942 i przetransportowana do Zakopanego, gdzie była torturowana, a następnie osadzona w obozie Auschwitz od 1 grudnia 1942, numer obozowy 26273.

18 stycznia 1945 uczestniczyła w marszu śmierci z Auschwitz do Wodzisławia Śląskiego, skąd przewieziono ją do obozu Malchow. Uciekła z transportu podczas przenosin do Lipska.

Po wojnie wróciła do Nowego Targu. W 1949 została aresztowana na polecenie Ministerstwa Bezpieczeństwa Publicznego pod zarzutem konspiracji przeciwko PRL. Została skazana na pięć lat więzienia, ale zwolniona z więzienia po ogłoszeniu amnestii. Po zwolnieniu powróciła do Nowego Targu, ale z powodu nacisków ze strony władz lokalnych przeprowadziła się do Szczecina, gdzie pracowała jako technik budowlany. W latach 1946–1948 organizowała Uniwersytet Ludowy w Szaflarach, a po likwidacji przeniosła się do Szczecina.

W 1964 wyszła za mąż za Ludwika Staniszewskiego. Po śmierci męża w 1985 wróciła do Nowego Targu, gdzie zmarła 2 lutego 1990 roku. W Szczecinie napisała kilka prac autobiograficznych; jej najgłośniejszą powieścią jest Nim zbudził się dzień (1979). Została pochowana na nowotarskim cmentarzu, a decyzją IPN w 2020 roku jej grób wpisano do ewidencji grobów weteranów walk o wolność i niepodległość Polski.