4,5 mld zł na fabrykę aut i prace nad stałą bazą USA w Polsce
Rząd rozpoczął przygotowania do stałej bazy wojsk USA w Polsce
Rada Ministrów upoważniła ministra obrony narodowej do podjęcia działań zmierzających do utworzenia w Polsce stałej bazy wojskowej dla żołnierzy Stanów Zjednoczonych. Decyzja zapadła przed posiedzeniem rządu i została przedstawiona jako jeden z najważniejszych elementów wzmacniania bezpieczeństwa państwa. Chodzi o rozpoczęcie formalnych prac, które mają doprowadzić do ustalenia warunków stałej obecności amerykańskich wojsk na terytorium Polski. Rząd wskazuje, że to przedsięwzięcie ma znaczenie nie tylko dla kraju, ale również dla całej wschodniej flanki NATO.
"Stała baza wojskowa Stanów Zjednoczonych w Polsce to szansa na radykalne zwiększenie bezpieczeństwa naszego kraju, ale także duże wyzwanie organizacyjne"
Donald Tusk, Prezes Rady Ministrów
"Dziękuję Premierowi Władysławowi Kosiniakowi-Kamyszowi za inicjatywę utworzenia stałej bazy Sił Zbrojnych Stanów Zjednoczonych. To bardzo poważne przedsięwzięcie. Dzisiaj przyjęliśmy uchwałę Rady Ministrów w tej sprawie, aby rozpocząć nad nim prace"
Donald Tusk, Prezes Rady Ministrów
Przyjęta uchwała ma otworzyć etap konsultacji i uzgodnień ze stroną amerykańską. W praktyce oznacza to przygotowanie propozycji dotyczących lokalizacji przyszłej bazy, zakresu niezbędnej infrastruktury, kosztów całego przedsięwzięcia oraz źródeł finansowania. Na tym etapie nie wskazano jeszcze konkretnego miejsca budowy. Zaznaczono jednak, że stała obecność wojsk USA ma pogłębić współpracę obronną Polski i Stanów Zjednoczonych oraz zwiększyć trwałość zabezpieczeń wojskowych na wschodzie Sojuszu.
Temat bezpieczeństwa został przedstawiony szerzej, jako połączenie potencjału militarnego i gospodarczego. Rząd wskazał, że odporność państwa zależy nie tylko od sił zbrojnych, ale także od sprawnego zaplecza ekonomicznego oraz zdolności do prowadzenia strategicznych inwestycji. W tym samym pakiecie zapowiedzi znalazły się więc również działania dotyczące udziału polskich firm w dużych projektach oraz inwestycji przemysłowych. Harmonogram w sprawie bazy wojsk USA dopiero się rozpoczyna, bo obecna decyzja uruchamia prace przygotowawcze, a nie etap wykonawczy.
Local Content i większy udział krajowych firm w strategicznych inwestycjach
Premier podpisał dokument zatytułowany „Dobre praktyki w zakresie zwiększenia przez spółki z udziałem Skarbu Państwa udziału komponentu krajowego w kluczowych procesach inwestycyjnych”. Dokument zawiera rekomendacje dla spółek z udziałem Skarbu Państwa dotyczące stosowania zasad Local Content. Celem jest zwiększenie udziału krajowych firm, pracowników i dostawców w projektach strategicznych realizowanych w Polsce. Rząd zapowiada, że takie rozwiązania mają wzmacniać konkurencyjność gospodarki oraz ograniczać skutki zewnętrznych zakłóceń.
"Bardzo ważne jest dla nas, aby krajowe inwestycje przynosiły korzyści polskim firmom i pracownikom"
Donald Tusk, Prezes Rady Ministrów
W praktyce zasada Local Content ma zwiększyć udział krajowych przedsiębiorstw w inwestycjach infrastrukturalnych, energetycznych i przemysłowych. Chodzi nie tylko o wykonawców, ale też o producentów komponentów, podwykonawców i dostawców usług. Według zapowiedzi ma to szczególnie otworzyć nowe możliwości dla małych i średnich firm, które często nie uczestniczą bezpośrednio w największych projektach publicznych. Rząd wskazuje też na drugi efekt: rozwój technologii, zdobywanie kompetencji i budowanie przewag konkurencyjnych polskich przedsiębiorstw.
Podpisany dokument nie tworzy jeszcze nowej ustawy, ale porządkuje sposób postępowania spółek z udziałem państwa przy planowaniu inwestycji. W centrum znajduje się pytanie, jaka część wartości kontraktów może pozostać w krajowej gospodarce. Z punktu widzenia pracowników i lokalnych przedsiębiorców oznacza to większą szansę na uczestnictwo w zamówieniach powiązanych z dużymi przedsięwzięciami. Rząd traktuje te działania jako element budowy odpornej gospodarki, która ma być jednym z filarów bezpieczeństwa państwa.
Jaworzno wraca do gry. Umowa jesienią, produkcja od 2029 roku
Jednym z projektów wskazanych jako ważne dla nowoczesnego przemysłu jest wznowienie prac nad budową fabryki samochodów elektrycznych w Jaworznie. Sprawa dotyczy przedsięwzięcia realizowanego przez spółkę ElectroMobility Poland. Rząd poinformował, że zakończył przygotowania do reaktywacji projektu, pozyskał nowego partnera i zabezpieczył finansowanie z Krajowego Planu Odbudowy. To oznacza przejście od etapu politycznych deklaracji do konkretnego harmonogramu inwestycyjnego.
"Znamy smutny finał ambitnego przedsięwzięcia, jakim była Izera za czasów naszych poprzedników"
Donald Tusk, Prezes Rady Ministrów
- 4,5 mld zł zabezpieczono z Krajowego Planu Odbudowy na reaktywowany projekt.
- Umowa inwestycyjna ma zostać podpisana jesienią.
- Uruchomienie produkcji zaplanowano na 2029 rok.
- Fabryka ma produkować do 400 tys. pojazdów rocznie.
- Przewidywane zatrudnienie to około 4 tys. miejsc pracy.
Według przedstawionego planu kluczowym terminem ma być jesień, kiedy strony mają podpisać umowę inwestycyjną. Następnie projekt ma wejść w fazę realizacji prowadzącej do uruchomienia produkcji w 2029 roku. Zakład w Jaworznie ma docelowo wytwarzać do 400 tysięcy pojazdów rocznie. Skala produkcji ma przełożyć się na około 4 tysiące miejsc pracy, co czyni inwestycję jedną z większych zapowiadanych inicjatyw przemysłowych.
Wznowienie projektu ma znaczenie także z perspektywy łańcuchów dostaw i polityki przemysłowej państwa. Powiązanie tej inwestycji z zasadami Local Content ma zwiększyć szanse krajowych firm na udział w dostawach komponentów i usług. Dla rynku pracy ważne jest, że mowa nie tylko o samych etatach w fabryce, ale też o zatrudnieniu w otoczeniu przemysłowym. Harmonogram został więc określony jasno: finansowanie jest zabezpieczone, partner został pozyskany, jesienią ma dojść do podpisania umowy, a produkcja ma ruszyć w 2029 roku.
Nowe przepisy o wynagrodzeniach w ochronie zdrowia i wygaszanie programu CPN
Podczas posiedzenia Rady Ministrów przyjęto również projekt ustawy dotyczący wynagrodzeń pracowników medycznych. Nowe przepisy mają umożliwić ministrowi zdrowia, Narodowemu Funduszowi Zdrowia oraz Agencji Oceny Technologii Medycznych i Taryfikacji pozyskiwanie dokładniejszych danych o zarobkach w ochronie zdrowia. Dane mają być przypisywane do konkretnych osób na podstawie numeru PESEL albo numeru prawa wykonywania zawodu. Celem jest zwiększenie przejrzystości systemu wynagrodzeń i skuteczniejszy nadzór nad wydatkowaniem publicznych pieniędzy.
Zapowiedź zmian została powiązana z informacjami o wysokich wynagrodzeniach uzyskiwanych przez jednego z lekarzy. Premier zapowiedział szczegółowe wyjaśnienie tej sprawy. Dodał, że w zależności od wyników kontroli możliwe jest również zainteresowanie prokuratury. W ten sposób rząd powiązał nowy projekt ustawy z praktyczną potrzebą dostępu do pełniejszych i bardziej precyzyjnych danych płacowych.
"Szczegółowo wyjaśnimy sprawę młodego lekarza z Warszawy. W zależności od wyników kontroli sprawą może zainteresować się również prokuratura"
Donald Tusk, Prezes Rady Ministrów
Równolegle rząd rozpoczął proces stopniowego wygaszania programu „Ceny Paliw Niżej”, czyli CPN. Program został wprowadzony po gwałtownych wzrostach cen paliw związanych z konfliktem na Bliskim Wschodzie. Teraz, przy spadku cen na rynkach światowych, rozpoczęto odwracanie działań osłonowych. W pierwszym etapie przywrócona ma zostać akcyza na paliwa, a kolejnym krokiem będzie powrót do standardowych stawek VAT.
"Z satysfakcją mogę powiedzieć, że program CPN działał i wyraźnie stabilizował sytuację. Wczoraj zaczęliśmy wygaszanie programu i mamy dobre wieści – mimo przywrócenia akcyzy, ceny paliw na stacjach będą na podobnym poziomie"
Donald Tusk, Prezes Rady Ministrów
Według zapowiedzi przywrócenie kolejnych podatkowych elementów nie powinno spowodować istotnego wzrostu cen na stacjach paliw. Rząd tłumaczy to obecną sytuacją na światowych rynkach, gdzie ceny paliw spadły względem okresu największych napięć. Sam proces ma przebiegać etapami, co ma ograniczyć ryzyko nagłych zmian dla kierowców i firm transportowych. W praktyce oznacza to harmonogram złożony z dwóch kroków: najpierw akcyza, następnie powrót do standardowych stawek VAT.