Spór o nominacje asesorskie: Premier kontrasygnuje 200 dokumentów, odsuwając widmo paraliżu sądów
Premier kontrasygnuje nominacje asesorów - koniec sporu o Konstytucję
W środę premier Donald Tusk podpisał 200 dokumentów dotyczących nominacji asesorskich, które wcześniej wręczył prezydent Nawrocki. To przełomowa decyzja w trwającym od tygodni sporze prawnym, który mógł sparaliżować polskie sądownictwo. Zgodnie ze stanowiskiem Krajowej Rady Sądownictwa, podpis premiera stanowi wymaganą konstytucyjną kontrasygnatę, bez której akty prezydenta są nieważne. Dzięki temu asesorzy będą mogli legalnie orzekać, a ich wyroki nie będą podważane.
Premier podczas konferencji prasowej nie pozostawił wątpliwości, że uważa działania prezydenta za próbę obejścia ustawy zasadniczej. „Mamy do czynienia z niepotrzebnym, absurdalnym i groźnym zamachem na Konstytucję – po raz pierwszy w tak jawny i bardzo szkodliwy sposób, z bardzo złymi konsekwencjami dla asesorów, polskich sądów i tych, którzy czekają na ich orzeczenia” – mówił. Jego zdaniem, prezydent Nawrocki, składając podpis bez kontrasygnaty, świadomie naruszył artykuł 144 Konstytucji, a cała sytuacja to „polityczny spisek” wymierzony w porządek prawny.
„Dramat tej sytuacji polega na tym, że dwie instytucje – Prezydent RP i Trybunał Konstytucyjny – odpowiedzialne za ochronę i przestrzeganie Konstytucji, zawiązały coś na kształt politycznego spisku, aby tę Konstytucję złamać”
Donald Tusk, Prezes Rady Ministrów
Premier podkreślił, że jego decyzja nie jest aktem politycznym, ale próbą rozwiązania problemu w sposób pragmatyczny. „Staram się bez emocji rozwiązywać problemy wynikające z niekonstytucyjnych działań, w tym przypadku działań Prezydenta Nawrockiego” – dodał. Przypomniał też, że jako szef rządu kontrasygnował tego typu dokumenty wszystkim prezydentom, w tym Andrzejowi Dudzie, co czyni obecną sytuację bezprecedensową.
Asesorzy odciążą sądy - 11 tysięcy spraw miesięcznie
Podpisanie nominacji to nie tylko formalność, ale realna pomoc dla przeciążonych polskich sądów. Jak wyliczył premier, grupa 200 asesorów będzie mogła rozpatrywać miesięcznie od 10 do 11 tysięcy spraw. To ogromne odciążenie dla sędziów, którzy często mają po kilkaset spraw na wokandzie. Asesorzy to młodzi prawnicy, którzy po kilkuletnim stażu w sądzie mogą orzekać, zanim zostaną pełnoprawnymi sędziami – ale tylko wtedy, gdy ich powołanie jest legalne.
Brak kontrasygnaty mógłby bowiem doprowadzić do katastrofy prawnej: wszystkie wyroki wydane przez nielegalnie powołanych asesorów mogłyby zostać uznane za nieważne. Oznaczałoby to chaos w sądownictwie, ale przede wszystkim ogromne straty dla obywateli, którzy czekają na rozstrzygnięcia w sprawach cywilnych, karnych czy rodzinnych. Dlatego prezesi sądów, działając zgodnie z wytycznymi KRS z 29 lipca, odsyłali nominacje bez kontrasygnaty do premiera, aby ten mógł dopełnić formalności.
- 200 nominacji asesorskich podpisanych przez premiera
- 11 tysięcy spraw miesięcznie może być rozpatrywanych dzięki nowym asesorom
- 29 lipca – stanowisko KRS w sprawie kontrasygnaty
- Artykuł 144 Konstytucji – podstawa prawna wymogu kontrasygnaty
Premier zaznaczył, że jego decyzja ma charakter czysto proceduralny, ale jej skutki będą odczuwalne dla każdego, kto ma sprawę w sądzie. „Ta grupa 200 asesorów, gdyby została legalnie nominowana, mogłaby rozpatrywać miesięcznie od 10 do 11 tys. spraw, ponieważ asesorzy mogą orzekać, zanim zostaną sędziami. To orzekanie ma sens tylko wtedy, gdy jest legalne” – wyjaśnił. W przeciwnym razie – dodał – wydane przez nich orzeczenia mogą zostać uznane za nieważne, co cofnęłoby polskie sądownictwo o lata.
Bezpieczeństwo energetyczne podczas upałów - blackout nam nie grozi
Premier odniósł się również do trudnej sytuacji w polskiej energetyce, związanej z rekordowymi temperaturami i ograniczeniem pracy części elektrowni. W elektrowniach w Kozienicach i Połańcu doszło do redukcji mocy z powodu niewystarczającej ilości wody do chłodzenia. Mimo to, jak zapewnił Tusk, system jest stabilny i nie ma zagrożenia blackoutem. „Mieliśmy dziś spotkanie, aby ocenić, czy istnieje ryzyko wystąpienia jakiejkolwiek formy blackoutu. Mimo rekordowych temperatur, których się spodziewamy, nie ma dziś zagrożenia blackoutem” – powiedział.
Polskie Sieci Elektroenergetyczne nie planują uruchomienia okresu przywołania na rynku mocy, czyli sięgania po dodatkowe jednostki rezerwowe. To dobra wiadomość dla przedsiębiorców i gospodarstw domowych, które obawiały się przerw w dostawie prądu. Premier podkreślił, że Polska ma zdywersyfikowany model energetyczny, oparty na różnych źródłach – od węgla, przez gaz, po odnawialne źródła energii. W czasie upałów szczególnie ważna jest fotowoltaika, która w słoneczne dni dostarcza rekordowe ilości energii, odciążając konwencjonalne elektrownie.
„Mamy za sobą bardzo trudny okres dla polskiej elektroenergetyki, dla elektrociepłowni i systemu ciepłownictwa. Była długa i ostrzejsza niż przez ostatnie lata zima. Były już dwie fale upałów. Z kilku powodów mogę jednak zapewnić o bezpieczeństwie systemu energetycznego”
Donald Tusk, Prezes Rady Ministrów
Premier zaapelował także o dalsze inwestycje w energetykę wiatrową na lądzie i na morzu, które w przyszłości mają zwiększyć stabilność systemu. „Dobrze byłoby, aby wreszcie moi oponenci poszli po rozum do głowy i zrozumieli, że potrzeby energetyczne wymagają jeszcze doinwestowania” – mówił. Polska korzysta też z europejskiego rynku energii, importując i eksportując prąd m.in. z Niemiec, Szwecji i Czech, co dodatkowo zwiększa bezpieczeństwo dostaw.
Upały a bezpieczeństwo pracowników - apel do pracodawców z Nowego Targu
Wysokie temperatury to nie tylko problem dla energetyki, ale przede wszystkim dla ludzi pracujących na zewnątrz lub w słabo wentylowanych pomieszczeniach. Premier przypomniał o rozporządzeniu Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej, które określa maksymalną dopuszczalną temperaturę w miejscu pracy. „To nie są żarty. Mieliśmy do czynienia ze zgonem w czasie ostatniej fali upałów w lipcu w jednym z zakładów” – ostrzegał Tusk. Sprawa dotyczy praktycznie wszystkich pracodawców w Polsce, także tych z Nowego Targu i okolic.
W naszym regionie, gdzie wiele osób pracuje w rolnictwie, budownictwie czy przemyśle drzewnym, przestrzeganie tych zasad jest kluczowe. Lokalni przedsiębiorcy powinni zapewnić pracownikom dostęp do wody, zacienione miejsca odpoczynku i możliwość częstszych przerw. Premier zaapelował do pracodawców o zapoznanie się z nowymi przepisami i traktowanie ich jako instruktażu, a nie tylko biurokratycznego obowiązku. „Ten dzień jest szczególny. Prognozy wskazują, żeby być bardzo ostrożnym, uważnym i reagować na wszystkie zagrożenia związane ze zbyt wysoką temperaturą” – dodał.
„Praca w tych warunkach w niektórych miejscach jest po prostu nie do zniesienia”
Donald Tusk, Prezes Rady Ministrów
Dla mieszkańców Nowego Targu i całego Podhala te słowa powinny być ostrzeżeniem, zwłaszcza że w sezonie letnim wielu z nas pracuje przy zbiorach, na budowach czy w lokalnych firmach produkcyjnych. Warto, aby zarówno pracodawcy, jak i pracownicy pamiętali o swoich prawach i obowiązkach. Bezpieczeństwo w pracy to nie tylko kwestia formalna, ale realna ochrona zdrowia i życia. W razie wątpliwości można zwrócić się do Państwowej Inspekcji Pracy, która w naszym regionie również prowadzi kontrole.